0:00 / 0:00

Björn Prins : Shit happens. OK, maar hoe ga je om met negatieve gedachten en emoties?

Het leven is een aaneenschakeling van gebeurtenissen. Dingen gebeuren, zonder reden. Ook slechte dingen: shit happens. Dat is zo, maar het kan felle emoties en gedachten teweegbrengen. Die kunnen overweldigend zijn en alles overheersen. Wie de diagnose van kanker krijgt, kan daarvan meespreken. Hoe groot je vechtlust ook is en hoe positief je ook in het leven staat, er zijn beslist momenten waarop je het niet meer ziet zitten. Je emoties overspoelen je dan. Je bent verdrietig, diep ongelukkig of gewoon heel bang. Ook wanneer je genezen bent, zinderen deze gevoelens nog na of steken ze af en toe de kop op. Of misschien ben je zelf niet ziek, maar wel iemand die je lief is. Ook jij wordt dan overdonderd door een hoop gevoelens die je niet altijd de baas kunt.
“ Problemen, dat is net als gas. Het vult je brein volledig op ”
— Victor Frankl

Eén van de grote problemen als je kanker hebt (gehad), is angst. Angst dat je het niet haalt. Angst dat de ziekte terugkomt. Die angst onder ogen zien, jezelf toelaten bang te zijn en aanvaarden dat je bang bent, is de beste manier om ermee om te gaan.

“What you resist, persists. Dat geldt ook voor alle andere negatieve emoties. Als je je ertegen verzet, maak je het alleen maar erger. Vroeg of laat wreekt zich dat”, legt Björn Prins uit, “en dan heb je double trouble”.

 

The only way is through

Björn is psycholoog, coach en psychotherapeut. 20 jaar geleden ontdekte hij Mindfulness en de bijhorende meditatietechnieken uit Boeddhistische praktijken. Hij stond zelf op de rand van een burn-out en leerde zijn lichaam en geest opnieuw kennen: “Voor ik het wist, ging ik de confrontatie aan met mezelf en met mijn lichaam. Eerst onbewust, daarna zeer bewust.

Mindfulness is een vrij simpele techniek die je in staat stelt stil te staan bij wat je voelt. Het is eigenlijk niets anders dan stoppen en kijken. Je gaat je emoties voelen, (h)erkennen, benoemen en aanvaarden. “Het is een beetje als droogtrainen”, legt Björn uit, “Je bewustzijn pelt elke laag van lichamelijk gevoel – emotie, lichaam, gedachte… Je vecht er niet tegen, je kijkt ernaar, erkent het en laat het zijn. Dan verandert er iets. Je relatie met die emotie verandert, de emotie dooft uit.”

De focus ligt dan niet meer op de inhoud, maar op processen, op de kloof tussen de gewenste en de huidige, ongewenste situatie.

Dat is een groot verschil met de klassieke technieken in de psychologie. We proberen niet langer om gedachten te veranderen met allerhande rationele argumenten, die zouden aantonen dat die negatieve gedachten en emoties geen bestaansrecht (meer) hebben.

“Het mooiste is dat je houding als therapeut t.o.v. de persoon verandert. Je staat als coach aan zijn of haar zijde en rijkt de hulpmiddelen aan waarmee hij of zij zelf zijn/haar houding kan veranderen en uiteindelijk in staat is zichzelf verder te coachen”, aldus Björn.

 
“ What you resist, persists. Dat geldt ook voor alle andere negatieve emoties. ”
— Björn Prins

SLOW – een alternatief voor antidepressiva?

De technologie staat niet stil. De behandelingen voor kanker en andere ingrijpende ziektes worden steeds beter en korter. De opnametijd in het ziekenhuis daalt. Helaas wil dat meestal ook zeggen dat je er sneller weer alleen voor staat. Je mentale en fysieke weerbaarheid kunnen daaronder lijden en dat heeft een weerslag op je genezingsproces.

Angst, boosheid en verdriet zijn allemaal sterke emoties die soms hardnekkig onze slaap- en levenskwaliteit kunnen aantasten. Dat heeft invloed op ons lichamelijk en mentaal genezingsproces.

33 tot 60% van de mensen die met een ernstige ziekte zoals kanker geconfronteerd worden, vertonen depressieve symptomen. 25% van hen neemt antidepressiva. “Die medicatie is soms ook hard nodig om op adem te komen”, wil Björn duidelijk stellen.

“Anderzijds heeft onderzoek ook aangetoond dat tot 60% van wie last heeft gehad van depressie hervalt. Met Mindfulness kan dat percentage gehalveerd worden en daarvoor bestaat nu steeds meer bewijs. Je krijgt namelijk de handvaten die je nodig hebt om je eigen lijden te beheersen.”

“ Met Mindfulness kan dat percentage gehalveerd worden en daarvoor bestaat nu steeds meer bewijs. ”
— Björn Prins

SLOW, de basis van Mindfulness.

Stop & Land – Observe – Wise action. Dat vormt de basis van Mindfulness. “Jammer genoeg stoppen heel wat psychologen en coaches bij de eerste stap en zien ze Mindfulness als een relaxatietherapie. Dat is nochtans maar de eerste fase”, legt Björn verder uit. “Net die twee andere stappen stellen je in staat om écht je emoties te beheersen en bewust positief in het leven te staan”:

Stop and land – Stop. Focus op één punt, een beweging, je ademhaling,… Deze concentratie creëert ontspanning. Neem daarvoor je tijd, tot je helemaal ontspannen bent.

Observe – Vanuit die ontspanning kijk je naar wat er in je opkomt: een gedachte, een gevoel, een emotie, een lichamelijke prikkel (krop in de keel, pijn,…). Sta er telkens bij stil en benoem ze één voor één: pijn, een gedachte, verdriet, angst, boosheid, ... Laat je emoties gewoon zijn. Maak ze niet groter, vecht er niet tegen, kijk ernaar. Aanvaard dat je dat voelt. Zo ontleed je heel bewust je emoties en gedachten. Je geeft ze een plaats.

Wise action – Je doet er iets mee, met elke emotie of gedachte. Soms is het aanvaarden genoeg om ze te zien verdwijnen. Sommigen gaan erover praten met iemand of schrijven het op of ondernemen iets dat hen helpt. Dat is belangrijk: zelf ondernemen wat voor jou het best past.

Moet iedereen nu dan direct met Mindfulness beginnen?

“Niet noodzakelijk,” zegt Björn, “Kijk de realiteit in de ogen en kijk wat je op dit moment nodig hebt. Afleiding zoeken kan misschien in eerste instantie nodig zijn en heel hard opluchten. Toch moet je vroeg of laat de confrontatie aan met je emoties. Dan kan Mindfulness helpen.”

 
“ Het mooiste is dat je houding als therapeut t.o.v. de persoon verandert. ”
— Björn Prins

Wat kan je heel concreet doen?

Björn gaf nog volgende tips mee:

  1. Loop niet weg van je emoties. Sta erbij stil en blijf ernaar ‘kijken’. Weet wel, voor sommigen kan het nodig zijn om eerst op andere dingen te focussen.
  2. Zoek daarom uit waar jij op dit moment het meeste nood aan hebt en pas de strategie toe die daarvoor het beste is.
  3. Laat je emoties toe. Duw ze niet weg. Huil als je moet huilen. Schrijf eventueel op wat er door je heen gaat in een dagboek, dat lucht op en vooral: het helpt om het te benoemen en er afstand van te nemen.

Meer weten over mindfulness en wat het voor jou kan betekenen?

- Over kanker en Mindfulness – een uit het hart geschreven, maar realistisch artikel: https://www.mindfulme.be/nieuws-mindfulness/ode-aan-het-leven.html

- Mindfulness is goed voor alles – en zeven andere mythes over mindfulness; boek van Anouk Decuypere & Björn Prins; ebook; 154 blz.

- Op deze blog vind je een hoop artikels: https://www.mindfulme.be/blog-mindfulness-mindfulme.html

- Ga naar www.mindfulme.be en volg een mindfulnesstraining

- Probeer het gewoon nu en download oefeningen op https://www.mindfulme.be/mental-run-mindfulness

- Of ontdek een resem andere interessante boeken op https://www.mindfulme.be/publicaties-mindfulness.html

Artikels en wetenschappelijk onderzoek

Op American Mindfulness Research Association (AMRA) en Science Direct, vind je een overzicht van het meest recente wetenschappelijk onderzoek. In de media verscheen ook nog:  

- Onderzoek bij borstkankerpatiënten: mindfulness helpt (Psychologies)

- Mindfulness: leven met aandacht (Psychologie Magazine)

- Neuroloog Steven Laureys: meditatie zou een vak op school moeten zijn (VRT - 2019)

- Mindfulness-sessies moeten eerstejaars Sint-Hendrik helpen bij concentratieproblemen (HLN - 2019)

- Waarom Stilte zo goed is voor je brein (TPP - 2018)

- Yoga en meditatie verminderen stress (EOS - 2017)

- Wetenschap redt de wereld: stress (Canvas -2015)

‘Switch to Hope’ is een initiatief van de volgende organisaties met de steun van Bristol-Myers Squibb: Borstkanker Vlaanderen, CMP Vlaanderen, European Cancer Patient Coalition (ECPC), Hodgkin en non-Hodgkin vzw, Lymfklierkanker Vereniging Vlaanderen, Melanoompunt, Mymu, Stichting Tegen Kanker, Talkblue Vlaanderen en Vie et Cancer.

Privacy | Social media guidelines ONCBE18NP04568-01